Przejdź do treści

Zwinne zarządzanie i kompetencje przyszłości

    Zwinne zarządzanie i kompetencje przyszłości

    Potrzebujemy ambicji i wytrwałości w osiąganiu celów. Zwinność wskazuje, jaką drogą należy podążać, nawet wtedy gdy – jak to się często zdarza – przyszłość jest nieoczywista.

    Świat zmienia się w zawrotnym tempie i zmiany te mocno dotykają zarówno przedsiębiorstwa, jak i rynek pracy. Zwinność, rozumiana jako zdolność adaptacji i nieustannego uczenia się, stała się dziś ważniejsza niż formalne kwalifikacje i wyuczone umiejętności.

    Jak stwierdzili eksperci raportu Światowego Forum Ekonomicznego, „aby poradzić sobie z nowością, zmianą, różnorodnością i niepewnością, jednostki muszą umieć myśleć samodzielnie, a pracować – grupowo”. Żeby mieć przewagę, należy skupić się na rozwoju zdolności ciągłego dostosowywania się, angażowania innych w ten proces, a także – co najważniejsze – znać swoje możliwości i ograniczenia, pozostawać sobą oraz żyć w zgodzie ze swoimi wartościami. „Ważne jest nie tylko uczenie się nowych rzeczy, ale przede wszystkim nowego sposobu myślenia”. 

    Współczesną rzeczywistość można scharakteryzować jednym określeniem: jest zmienna. Magazyn „Time”określił lata 2000 – 2009 mianem „dekady piekła. Dziennikarze odnosili się wówczas do wydarzeń takich, jak WTC, wojna w Afganistanie i kryzys ekonomiczny. Ta chaotyczna, niespokojna rzeczywistość taką pozostała przez kolejne 10 lat, a akronim VUCA – Volatility (zmienność, ulotność), Uncertainty (niepewność), Complexity (złożoność) i Ambiguity (niejednoznaczność) – u progu trzeciej dekady XXI wieku nadal doskonale charakteryzuje to, co dzieje się obecnie. W tle mamy dziś Brexit, niesłabnące zagrożenie ze strony terrorystów i cyberprzestępców, zmiany klimatyczne i kurczące się zasoby naturalne. A jakby tego było mało, nieprzewidywalny i nie do końca poznany wirus COVID. 

    Zmianami w tak niepewnej rzeczywistości trzeba skutecznie zarządzać, dlatego istotne jest, by organizacje uczyły się, jak radzić sobie w nieprzewidywalnych warunkach rynkowych.

    Aby zarządzać zwinnie, trzeba mieć zwinnych liderów i pracowników

    Przyzwyczailiśmy się myśleć, że raz zdobyte umiejętności są naszym atutem, a zdolność do zachowań przewidywalnych i powtarzalnych, gdy dana sytuacja tego wymaga, jest jednym z wyznaczników wysokich kompetencji. Na tym założeniu opiera się tradycyjny model kompetencyjny, klucz do realizacji przeszłych strategii, który w świecie wysokiej nieprzewidywalności raczej nie będzie się sprawdzać.

    Oprócz konieczności dokształcania się kluczowe jest także zatrzymanie ludzi w organizacji. Od kilku lat mówi się o rynku pracownika. To pracownicy dyktują warunki, zatem firmy, które nie będą rozwijać polityki ich utrzymania,mogą mieć trudności w zachowaniu pozycji na rynku. Mimo rozwoju technologii i maszyn ludzie nadal stanowią potencjał, w który należy inwestować.

    Kompetencje, w które warto inwestować

    Ważne są inwestycje w kompetencje miękkie, takie jakkrytyczne myślenie, kreatywność,inteligencja emocjonalnai przygotowanie do tego, by dokształcać się przez całe życie, śledząc trendy i na nie reagując.

    Na podstawie raportu OECD „The Future of Education and Skills: Education 2030” wyodrębniono trzy „kompetencje transformatywne”, które dają młodym ludziom poczucie bycia innowacyjnym, odpowiedzialnym i świadomym. To kompetencje, które:

    • umożliwiają tworzenie nowych wartości (oparte na innowacyjności, umiejętności adaptacji, kreatywności, ciekawości i otwartości umysłu),
    • są związane z zarządzaniem konfliktami, godzeniem napięć i rozwiązywaniem dylematów (wymagającymi uwzględniania interesów i wartości innych),
    • umożliwiają branie odpowiedzialności (opartej na dojrzałości intelektualnej i moralnej).

    Według wspomnianego raportu, kompetencje społeczne, w które warto inwestować, to:

    • przedsiębiorczość i zdolność do podejmowania inicjatywy (proaktywność),
    • zarządzanie ludźmi i zespołami – w tym zarządzanie talentami, wiekiem i różnorodnością,
    • przywództwo i wpływ społeczny,
    • zdolności negocjacyjne – rozwiązywanie konfliktów, godzenie różnic,
    • inteligencja emocjonalna – umiejętność rozpoznawania emocji własnych i innych ludzi oraz zarządzania nimi,
    • orientacja na potrzeby,
    • współpraca – dostosowywanie działań swoich i organizacji w odniesieniu do działań innych,
    • kompetencja międzykulturowa;
    • zarządzanie różnorodnością.

    Jak zatem odnaleźć się na zmieniającym się rynku pracy? Jak stać się zwinnym pracownikiem? Jak być „agile”?

    Z pomocą mogą nam przyjść pojęcia dobrze znane, a mianowicie lifelong learning oraz self-directed learning 

    Lifelong learning jest niczym innym jak nauką, rozwojem społecznym, a także stałym podnoszeniem kwalifikacji czy kompetencji w trakcie całego życia – od przedszkola po wiek emerytalny. Stale uzupełniane kwalifikacje umożliwiają większą produktywność pracy, polepszają konkurencyjność gospodarki i pozwalają dopasować się do ciągle zmieniających się potrzeb rynku. Dodatkowo jest to skuteczne narzędzie do walki z bezrobociem i ubóstwem.

    Podnoszenie kwalifikacji zawodowych jest odpowiedzią na dynamiczne zmiany technologiczne oraz zmieniający się popyt na pracę. Pracownicy coraz częściej są zmuszani nawet do kilkukrotnej zmiany pracy lub zawodu. W związku z tym osoby o wyższym poziomie wiedzy będą w stanie łatwiej przystosować się do zmian.

    Dla kształcenia przez całe życie szczególnie przydatna jest natomiast umiejętność samokształcenia – self-directed learning,czyli proces szczególnie istotny w edukacji ustawicznej. W zasadzie powinna to być podstawa kształcenia przez całe życie. Samokształcenie zatem należy rozumieć jako proces uczenia się prowadzony świadomie, z możliwością wykorzystania różnych form pomocy innych osób lub instytucji. Jest to proces samodzielnie prowadzonego uczenia się, którego cele, treść, formy, źródła oraz metody dobiera i ustala osoba ucząca się.

    W przedstawionej definicji należy zwrócić uwagę przede wszystkim na świadomość dotyczącą uczenia się, na poczucie tego, że uczymy się dla siebie samych. Należy dążyć do wypracowania umiejętność samokształcenia w takim stopniu, aby wiedzieć dokładnie co, jak i gdzie zdobyć oraz jakie czynności przeprowadzić, by osiągnąć postawione samodzielnie cele. Samokształcenie jest umiejętnością, której można się nauczyć i którą można doskonalić. 

    Reasumując: zwinność to zdolność tworzenia i reagowania na zmiany. Jest to sposób radzenia sobie z niepewnym i gwałtownie zmieniającym się światem oraz odnoszenia w nim sukcesów. Chodzi o zastanowienie się nad tym, co dzieje się w Twoim dzisiejszym otoczeniu, rozpoznanie stojącego przed tobą ryzyka i znalezienie odpowiedzi na pytanie, jak się do tego dostosować. Zwinni pracownicy chcą i potrafią dostrzec prawidłowości rządzące funkcjonowaniem świata, umieją również oduczać się przestarzałych metod działania. Zwinny pracownik jest wytrwały, elastyczny, a zastosowanie wszelkiej nowej wiedzy w praktyce jest dla niego czymś naturalnym.

    Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *